Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich - 23 kwietnia

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich (Międzynarodowy Dzień Książki, Światowy Dzień Książki) – doroczne święto organizowane przez UNESCO w celu promocji czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej za pomocą praw autorskich. Dzień ten po raz pierwszy obchodzono w 1995 roku.

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich obchodzony jest 23 kwietnia. Data ta wybrana została jako symboliczna dla literatury światowej. W tym dniu w roku 1616 zmarli Miguel de Cervantes, William Szekspir i historyk peruwiański Inca Garcilaso de la Vega (przy czym datę śmierci Shakespeare’a podaje się według kalendarza juliańskiego^[a], a pozostałych dwóch – według gregoriańskiego). Na ten sam dzień przypada również rocznica urodzin lub śmierci innych wybitnych pisarzy, np. Maurice’a Druona, Halldóra Laxnessa, Vladimira Nabokova, Josepa Pla i Manuela Mejía Vallejo. W Wielkiej Brytanii i Irlandii Światowy Dzień Książki wyjątkowo obchodzony jest w pierwszy czwartek marca, tak aby święto to wypadało w trakcie semestru szkolnego.

Pomysł organizacji święta zrodził się w Katalonii – w 1926 roku wystąpił z nim wydawca z Walencji, Vicente Clavel Andrés. Z początku planowano związać je z datą 7 października, domniemaną datą urodzin Cervantesa, lecz ze względu na niepewność z nią związaną, ostatecznie ustalono datę 23 kwietnia. W Hiszpanii Dzień Książki jest świętem oficjalnym już od roku 1930, a od 1964 – we wszystkich krajach hiszpańskojęzycznych.

23 kwietnia jest w Katalonii hucznie obchodzonym świętem narodowym, jako dzień jej patrona – Świętego Jerzego. Zgodnie z długą tradycją w Katalonii obdarowywano w ten dzień kobiety czerwonymi różami, mającymi symbolizować krew pokonanego przez św. Jerzego smoka. Później kobiety zaczęły odwzajemniać się mężczyznom podarunkami z książek.

źródło: wikipedia

Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci

Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci – święto obchodzone co roku 2 kwietnia, w dzień urodzin duńskiego baśniopisarza H. C. Andersena. Dzień ten ma na celu rozpowszechnienie książek dla dzieci oraz wspieranie czytania przez najmłodszych.

Święto zostało ustanowione w 1967 roku przez Międzynarodową Izbę ds. Książek dla Młodych Ludzi (IBBY). Od tamtej pory, co roku, gospodarzem święta jest inne państwo.  Polska była organizatorem w 1979 roku.

W Czechach, które w 2007 roku były organizatorem „Dnia Książki dla Dzieci”, narodziła się akcja nazwana „Nocą z Andersenem”. Dzieci spędzają tę noc w bibliotekach czytając i słuchając bajki.

W Polsce od 2001 roku odbywa się akcja społeczna „Cała Polska czyta dzieciom”. Ma ona za zadanie uświadomienie społeczeństwa, jak ważne dla dzieci jest poznawanie świata książek. Ma na celu zachęcenie rodziców do czytania książek swoim dzieciom.

źródło: Wikipedia

Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci został ustanowiony w celu promowania pięknej literatury i grafiki dla młodego czytelnika. Obchodzony jest 2 IV, w dniu urodzin Andersena. Co roku inny kraj jest gospodarzem tego dnia, projektując i rozsyłając plakat z mottem. Polska była gospodarzem tego dnia w roku 1977, motto „Książka moim oknem na świat” wymyślił Wojciech Żukrowski, a sam plakat projektował Jerzy Czerniawski.

W tym roku gospodarzem dnia są Stany Zjednoczone, plakat projektował Ashley Bryan, a autorką motta „Bookjoy Around the World…” jest Pat Mora.

Bookjoy Around the World We can read, you and I. See letters become words, and words become books we hold in our hands. We hear whispers and roaring rivers in the pages, bears singing funny tunes to the moon. We enter spooky gray castles, and in our hands flowering trees climb to the clouds. Bold girls fly; boys fish for sparkling stars. You and I read, round and round, bookjoy around the world.

Radość z książek ogarnia świat Możemy czytać, Ty I ja. Zobacz jak litery stają się słowami a słowa książkami w naszych dłoniach. Z ich kart słyszymy szepty, ryk rzek, wesołą piosnkę niedźwiedzi nuconą do księżyca W szarych, upiornych zamkach z naszych dłoni strzela w niebo kwitnąca gałąź. Dziewczyny zrywają się do lotu, chłopaki gonią błyszczące gwiazdy. Czytamy – ty I ja, więcej I więcej, Radość z książek ogarnia świat.

Ashley Bryan, amerykański artysta, pochodzi z Karaibów, a wychował się w zróżnicowanej etnicznie dzielnicy Bronx.

Jest jednym z najbardziej cenionych ilustratorów w USA, został nominowany przez amerykańską sekcję IBBY do nagrody Hansa Christiana Andersena oraz został uhonorowany prestiżowymi nagrodami takimi jak Laura Ingalls Wilder Award, Regina Medal oraz Coretta Scott King-Virginia Hamilton Award, W roku 2008 otrzymał tytuł Lwa Nowojorskiej Biblioteki Publicznej („New York City Library Lion”) za „najwyższe osiągnięcia w swojej dziedzinie sztuki”.

Pat Mora, poetka i autorka przesłania Międzynarodowego Dnia Książki Dziecięcej w roku 2013, pochodzi z w El Paso w Teksasie, napisała ponad 40 nagrodzonych książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

Wychowana w dwujęzycznej rodzinie Pat Mora, była nauczycielka, zainicjowała akcję na rzecz piśmienności El día de los niños, El día de los libros/Children’s Day, Book Day (Día), obecnie realizowaną przez Amerykańskie Stowarzyszenie Bibliotekarskie. Za swe książki Pat Mora otrzymała wiele nagród takich jak Pura Belpré Award, Américas Award, Golden Kite Award, Tomás Rivera Mexican American Children’s Award.

  źródło: http://www.ibby.pl/?p=504

Lista Honorowa IBBY – uzupełniana co dwa lata przez Międzynarodową Izbę ds. Książek dla Młodych Ludzi (IBBY) lista najlepszych książek dla dzieci. Komplet książek z tej listy przechowywany jest w Zurychu (w Szwajcarskim Instytucie ds. Mediów dla Dzieci i Młodzieży), w Monachium ( w Internationale Jugendbibliothek) oraz w Bratysławie (w Centrum Sztuki dla Dziecka Bibiana). Propozycje do listy zgłaszają poszczególne sekcje narodowe. Książki ocenia się w trzech kategoriach: powieść, tłumaczenie i ilustracje.

Na Liście Honorowej IBBY znajduje się wiele książek polskich. Oto laureaci w kategorii "powieść":

2010 - Aleksandra Machowiak i Daniel Mizieliński - D.O.M.E.K.

2008 - Liliana Bardijewska - Dom ośmiu tajemnic

2006 - Maciej Wojtyszko - Bromba i filozofia

2004 – Beata Ostrowicka – Świat do góry nogami

2002 – Katarzyna Kotowska – Jeż

2000 – Krystyna Siesicka – Dziewczyna mistrza gry

1998 – Anna Onichimowska – Najwyższa góra świata

1994 – Dorota Terakowska – Córka czarownic

1988 – Marta Tomaszewska – Wielkolud z Jaskini Piratów albo Tajemnica czwartej ściany

1986 – Danuta Bieńkowska – Daniel na Saharze

1984 – Adam Bahdaj – Gdzie twój dom, Telemachu?

1982 – Małgorzata Musierowicz – Kwiat kalafiora

1980 – Zofia Chądzyńska – Wstęga pawilonu

1979 – Ewa Nowacka – Kilka miesięcy, całe życie

1979 – Wanda Chotomska – Drzewo z czerwonym żaglem

1978 – Edmund Niziurski – Sposób na Alcybiadesa

1976 – Wojciech Żukrowski – Porwanie w Tiutiurlistanie

1974 – Janusz Domagalik – Koniec wakacji

1966 – Hanna Ożogowska – Ucho od śledzia

1964 – Irena Jurgielewiczowa – Ten obcy

 źródło: Wikipedia

 

Artur Grottger - malarz powstania styczniowego

Z okazji 150. rocznicy wybuchu powstania styczniowego, biblioteka szkolna wykonała wystawę poświęconą Arturowi Grottgerowi. Można było obejrzeć wybrane rysunki z cylku kartonów "Warszawa" oraz "Wojna", a także zapoznać się z biografią malarza.

Cykl kartonów "Warszawa" – to ogólne wizje wyznaniowego i stanowego solidaryzmu, zrodzonego w okresie przedpowstaniowym, Ówczesny komentator napisał: „Nagle popękały lody społecznych zawikłań i wyznaniowych nienawiści. Błagalne hymny płynęły z piersi zarówno po kościołach jak i synagogach – polała się na bruku krew szlachty i chłopów, i mieszczan, i Żydów, bo wszyscy trzymali się za ręce i upadając, kolejno sobie godła narodowe oddawali.”

"Alegoria wojny" z cyklu "Wojna"

"Trzy stany" z cyklu "Warszawa"

Cykl Warszawa został powielony fotograficznie przez wiedeńską firmę Miethke und Wawra w bardzo wysokim nakładzie, co przyczyniło się do popularności grottgerowskiej wizji powstania. Album ten opatrzono dedykacją: ”Pamięci poległych i rannych na ulicach Warszawy współbraci, a ku wiecznej morderców hańbie”, później cenzuralnie pomijaną.

Mitotwórczą siłą wyobrażeń Grottgera był przede wszystkim bezpośredni, emocjonalny charakter rysunków, odwołujących się do powszechnie znanych wydarzeń i powszechnie dzielonych uczuć. Jego alegoryzowana wizja 1863 roku została zaakceptowana i przyjęta za swoją również przez uczestników powstania. Sybirak, członek Rządu Narodowego i historyk powstania Agaton Giller uważał Grottgera za „ilustratora 1863 roku”.

Maksymilian Gierymski zapewniał: „Grottger jest największym malarzem Polski, Mickiewicz największym jej poetą – dzieła jednego i drugiego powinny być w ręku każdego jej obywatela.”

na podstawie artykułu M. Poprzęcka: Grottger i inni. "Mówią wieki" 2013, nr 1, s. 76-79