Akcja "Wakacje z książką"

Przypominamy wszystkim uczniom o konieczności rozliczenia się z biblioteką szkolną. Wypożyczone książki i materiały należy zwrócić do dnia 21 czerwca 2013 r.
Informujemy również o akcji "Wakacje z książką". Zainteresowani czytelnicy mogą wypożyczyć książki na wakacje. O ich zwrot upomnimy się we wrześniu.

"Lubić czytanie - to znaczy godziny nudów, 

które człowiek miewa w życiu, zmieniać na godziny radości."

Monteskiusz

Ekslibris - znak właściciela książki

EKSLIBRIS jest najwłaściwszym i najszlachetniejszym sposobem oznaczenia własności książki, gdyż jako miniaturowe dzieło sztuki graficznej budzi uczucia estetyczne, będąc jednocześnie dowodem kultury jej właściciela. Istota ekslibrisu związana jest więc z umiłowaniem książki, z poziomem kulturalnym człowieka i podkreśla więź istniejącą między książką a jej właścicielem, którego imię i nazwisko widnieją na znaku graficznym.

Marian Jan Wojciechowski „Ekslibris godło bibliofila” Wrocław, 1978

EKSLIBRIS (łac. ex libris – z książek) to znak własnościowy, najczęściej mała, graficznie skomponowana kartka z napisem zawierającym imię, nazwisko, instytucję lub symbolem – herbem wskazującym właściciela książki, zwykle naklejana na odwrocie przedniej okładki.

Ekslibrisy artystycznie wykonane za pomocą drzeworytu, miedziorytu, akwaforty, akwatinty czy litografii podnoszą wartość estetyczną książek, nadając im charakter bibliofilski.

Geneza ekslibrisu wywodzi się od herbu malowanego na kartach ksiąg rękopiśmiennych w charakterze znaku własnościowego co najmniej od połowy XIV wieku. Ekslibris w postaci naklejanej kartki pojawił się w Europie Zachodniej pod koniec wieku XV.

Polska należy do krajów o najstarszych tradycjach ekslibrisowych. Właścicielem najstarszego ekslibrisu polskiego był arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski Maciej Drzewiecki. Znak graficzny – drzeworyt herbowy powstał w 1516 roku w wiedeńskiej oficynie Hieronima Wietora. Po śmierci prymasa część jego bogatych zbiorów posiadała Biblioteka Kapitularna w Łowiczu, gdzie prymas często rezydował.

Tworzeniem znaków książkowych zajmowali się m. In. tacy artyści jak Lucas Cranach Młodszy, Hans Baldung Grien czy Albrecht Dürer.

W następnym wieku grafika ekslibrisu osiągnęła bardzo wysoki pozom artystyczny. Nowe techniki graficzne – akwaforta i akwatinta zostały wprowadzone w wieku XVIII. Jednocześnie rozszerzył się znacznie repertuar zdobniczy o motywy roślinne, pejzaże, sceny rodzajowe. W pracowniach grafików zaczęły coraz częściej powstawać ekslibrysy lekkie w kompozycji i subtelne w rysunku. Z kolei XIX wiek charakteryzuje się obniżeniem walorów estetycznych ekslibrisów, wykonywanych w nowych technikach: litografii i cynkografii, zdecydowanie mniej reprezentacyjnych niż poprzednie. Dopiero pod koniec tego stulecia zaczęło się odradzać zainteresowanie tą formą graficzną pod wpływem zbieractwa znaków książkowych. Z inicjatywy zbieraczy ekslibrisów pojawiły się naukowe i popularne publikacje poświęcone znakom własności, ukazywały się czasopisma, tworzyły się stowarzyszenia miłośników oraz kolekcjonerów. Organizowano już wówczas wystawy, aukcje i konkursy.

Jako znak graficzny ekslibris przeżył swój wielki renesans w początkach wieku XX, co wiązało się z nawrotem do klasycznych technik wykonania tj. drzeworytu, miedziorytu, akwaforty. Dla wielu grafików ekslibris stał się także jedyną formą wypowiedzi artystycznej. Od tego czasu coraz wyraźniej ekslibris zaczął tracić swe użytkowe znaczenie jako znak własnościowy książki, stając się z czasem niemal wyłącznie obiektem kolekcjonerskim dla miłośników małej grafiki.

„Encyklopedia wiedzy o książce” Wrocław, 1971. s. 653 – 656

Techniki wykonywania ekslibrisów

DRZEWORYT

Technika artystycznego druku wypukłego, w której formę drukującą, matrycę, zrobiono z drzewa. Na dobrze wypolerowane, zamalowanej białym gruntem desce z drzewa (gruszy, jabłoni lub buka) wykonuje się piórem lub grafitem rysunek. Obie krawędzie każdej narysowanej kreski nacinano nożykiem. usuwając przy pomocy innych noży i dłut warstwę drzewa z niezarysowanych przestrzeni między kreskami. Pozostawały wypukłe elementy, które zaczerniano farbą za pomocą pędzla lub wałka, a następnie odbijano na przyłożonym do deski papierze.

MIEDZIORYT

Najstarsza technika artystycznego druku wklęsłego. Rytownik (miedziorytnik) tnie rysunek na wypolerowanej blasze miedzianej, używając ostrych, stalowych rylców o różnym przekroju dla uzyskania gradacji szerokości o głębokości kresek. Odbitkę miedziorytniczą cechuje ostrość i czystość kreski.

AKWAFORTA

Technika artystycznego druku wklęsłego, w której pracę rytownika w głębieniu elementów drukujących zastępuje działanie kwasu. W blasze miedzianej lub cynkowej, pokrytej warstwą kwasoodpornego werniksu złożonego z wosku, asfaltu, żywicy i terpentyny, wykonuje się rysunek przy pomocy stalowej igły i poddaje wytrawieniu w 5 – 10 % roztworze kwasu azotowego lub chlorku żelaza. Po wytrawieniu, zmyciu werniksu, wykonaniu próbnych odbitek i ewentualnych korekt odbija się akwafortę jak inne rodzaje artystycznego druku wklęsłego.

AKWATINTA

Technika druku wklęsłego podobna do akwaforty, w której wykorzystywano proces trawienia płyty miedzianej lub cynkowej kilkakrotnie w celu uzyskania płaszczyzn o różnym stopniu nasycenia farbą.

„Encyklopedia wiedzy o książce” Wrocław, 1971

 

Ekslibrisy wykonane przez Jakuba Mazurkiewicza 

"EX LIBRIS"

Wiktor Gomulicki (1851-1910)

Po starą księgę sięgam ze wzruszeniem,

Zda mi się, że to nakryty kamieniem

Ojców proch. Czas ją poczernił i kruszy,

Lecz pełna w sobie nieśmiertelnej duszy.

Ledwiem otworzył zżółkłe karty, słyszę:

Ktoś do mnie mówi poprzez wieków ciszę -

To przeszłość głosem czcigodnym pradziada

Z myśli i czynów swoich się spowiada.

Jak ją odtrącić? Jak nie dać jej ucha?

Wyrodny, kto swych praojców nie słucha!

Stara, szanowna, pyłem siwa księga

Cudownie Przeszłość z Obecnością sprzęga.

Stąd myśl krzepiąca, że w śmierci godzinie

Człowiek nie cały w cieniach grobu ginie;

Stąd wiara żywa w wieczność narodową,

Stąd moc dzierżąca zamiast miecza - słowo.

Cześć starym księgom; najmniejszy ich szczątek

Wart miejsca w świętej skarbnicy pamiątek!

 

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich - 23 kwietnia

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich (Międzynarodowy Dzień Książki, Światowy Dzień Książki) – doroczne święto organizowane przez UNESCO w celu promocji czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej za pomocą praw autorskich. Dzień ten po raz pierwszy obchodzono w 1995 roku.

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich obchodzony jest 23 kwietnia. Data ta wybrana została jako symboliczna dla literatury światowej. W tym dniu w roku 1616 zmarli Miguel de Cervantes, William Szekspir i historyk peruwiański Inca Garcilaso de la Vega (przy czym datę śmierci Shakespeare’a podaje się według kalendarza juliańskiego^[a], a pozostałych dwóch – według gregoriańskiego). Na ten sam dzień przypada również rocznica urodzin lub śmierci innych wybitnych pisarzy, np. Maurice’a Druona, Halldóra Laxnessa, Vladimira Nabokova, Josepa Pla i Manuela Mejía Vallejo. W Wielkiej Brytanii i Irlandii Światowy Dzień Książki wyjątkowo obchodzony jest w pierwszy czwartek marca, tak aby święto to wypadało w trakcie semestru szkolnego.

Pomysł organizacji święta zrodził się w Katalonii – w 1926 roku wystąpił z nim wydawca z Walencji, Vicente Clavel Andrés. Z początku planowano związać je z datą 7 października, domniemaną datą urodzin Cervantesa, lecz ze względu na niepewność z nią związaną, ostatecznie ustalono datę 23 kwietnia. W Hiszpanii Dzień Książki jest świętem oficjalnym już od roku 1930, a od 1964 – we wszystkich krajach hiszpańskojęzycznych.

23 kwietnia jest w Katalonii hucznie obchodzonym świętem narodowym, jako dzień jej patrona – Świętego Jerzego. Zgodnie z długą tradycją w Katalonii obdarowywano w ten dzień kobiety czerwonymi różami, mającymi symbolizować krew pokonanego przez św. Jerzego smoka. Później kobiety zaczęły odwzajemniać się mężczyznom podarunkami z książek.

źródło: wikipedia

Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci

Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci – święto obchodzone co roku 2 kwietnia, w dzień urodzin duńskiego baśniopisarza H. C. Andersena. Dzień ten ma na celu rozpowszechnienie książek dla dzieci oraz wspieranie czytania przez najmłodszych.

Święto zostało ustanowione w 1967 roku przez Międzynarodową Izbę ds. Książek dla Młodych Ludzi (IBBY). Od tamtej pory, co roku, gospodarzem święta jest inne państwo.  Polska była organizatorem w 1979 roku.

W Czechach, które w 2007 roku były organizatorem „Dnia Książki dla Dzieci”, narodziła się akcja nazwana „Nocą z Andersenem”. Dzieci spędzają tę noc w bibliotekach czytając i słuchając bajki.

W Polsce od 2001 roku odbywa się akcja społeczna „Cała Polska czyta dzieciom”. Ma ona za zadanie uświadomienie społeczeństwa, jak ważne dla dzieci jest poznawanie świata książek. Ma na celu zachęcenie rodziców do czytania książek swoim dzieciom.

źródło: Wikipedia

Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci został ustanowiony w celu promowania pięknej literatury i grafiki dla młodego czytelnika. Obchodzony jest 2 IV, w dniu urodzin Andersena. Co roku inny kraj jest gospodarzem tego dnia, projektując i rozsyłając plakat z mottem. Polska była gospodarzem tego dnia w roku 1977, motto „Książka moim oknem na świat” wymyślił Wojciech Żukrowski, a sam plakat projektował Jerzy Czerniawski.

W tym roku gospodarzem dnia są Stany Zjednoczone, plakat projektował Ashley Bryan, a autorką motta „Bookjoy Around the World…” jest Pat Mora.

Bookjoy Around the World We can read, you and I. See letters become words, and words become books we hold in our hands. We hear whispers and roaring rivers in the pages, bears singing funny tunes to the moon. We enter spooky gray castles, and in our hands flowering trees climb to the clouds. Bold girls fly; boys fish for sparkling stars. You and I read, round and round, bookjoy around the world.

Radość z książek ogarnia świat Możemy czytać, Ty I ja. Zobacz jak litery stają się słowami a słowa książkami w naszych dłoniach. Z ich kart słyszymy szepty, ryk rzek, wesołą piosnkę niedźwiedzi nuconą do księżyca W szarych, upiornych zamkach z naszych dłoni strzela w niebo kwitnąca gałąź. Dziewczyny zrywają się do lotu, chłopaki gonią błyszczące gwiazdy. Czytamy – ty I ja, więcej I więcej, Radość z książek ogarnia świat.

Ashley Bryan, amerykański artysta, pochodzi z Karaibów, a wychował się w zróżnicowanej etnicznie dzielnicy Bronx.

Jest jednym z najbardziej cenionych ilustratorów w USA, został nominowany przez amerykańską sekcję IBBY do nagrody Hansa Christiana Andersena oraz został uhonorowany prestiżowymi nagrodami takimi jak Laura Ingalls Wilder Award, Regina Medal oraz Coretta Scott King-Virginia Hamilton Award, W roku 2008 otrzymał tytuł Lwa Nowojorskiej Biblioteki Publicznej („New York City Library Lion”) za „najwyższe osiągnięcia w swojej dziedzinie sztuki”.

Pat Mora, poetka i autorka przesłania Międzynarodowego Dnia Książki Dziecięcej w roku 2013, pochodzi z w El Paso w Teksasie, napisała ponad 40 nagrodzonych książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

Wychowana w dwujęzycznej rodzinie Pat Mora, była nauczycielka, zainicjowała akcję na rzecz piśmienności El día de los niños, El día de los libros/Children’s Day, Book Day (Día), obecnie realizowaną przez Amerykańskie Stowarzyszenie Bibliotekarskie. Za swe książki Pat Mora otrzymała wiele nagród takich jak Pura Belpré Award, Américas Award, Golden Kite Award, Tomás Rivera Mexican American Children’s Award.

  źródło: http://www.ibby.pl/?p=504

Lista Honorowa IBBY – uzupełniana co dwa lata przez Międzynarodową Izbę ds. Książek dla Młodych Ludzi (IBBY) lista najlepszych książek dla dzieci. Komplet książek z tej listy przechowywany jest w Zurychu (w Szwajcarskim Instytucie ds. Mediów dla Dzieci i Młodzieży), w Monachium ( w Internationale Jugendbibliothek) oraz w Bratysławie (w Centrum Sztuki dla Dziecka Bibiana). Propozycje do listy zgłaszają poszczególne sekcje narodowe. Książki ocenia się w trzech kategoriach: powieść, tłumaczenie i ilustracje.

Na Liście Honorowej IBBY znajduje się wiele książek polskich. Oto laureaci w kategorii "powieść":

2010 - Aleksandra Machowiak i Daniel Mizieliński - D.O.M.E.K.

2008 - Liliana Bardijewska - Dom ośmiu tajemnic

2006 - Maciej Wojtyszko - Bromba i filozofia

2004 – Beata Ostrowicka – Świat do góry nogami

2002 – Katarzyna Kotowska – Jeż

2000 – Krystyna Siesicka – Dziewczyna mistrza gry

1998 – Anna Onichimowska – Najwyższa góra świata

1994 – Dorota Terakowska – Córka czarownic

1988 – Marta Tomaszewska – Wielkolud z Jaskini Piratów albo Tajemnica czwartej ściany

1986 – Danuta Bieńkowska – Daniel na Saharze

1984 – Adam Bahdaj – Gdzie twój dom, Telemachu?

1982 – Małgorzata Musierowicz – Kwiat kalafiora

1980 – Zofia Chądzyńska – Wstęga pawilonu

1979 – Ewa Nowacka – Kilka miesięcy, całe życie

1979 – Wanda Chotomska – Drzewo z czerwonym żaglem

1978 – Edmund Niziurski – Sposób na Alcybiadesa

1976 – Wojciech Żukrowski – Porwanie w Tiutiurlistanie

1974 – Janusz Domagalik – Koniec wakacji

1966 – Hanna Ożogowska – Ucho od śledzia

1964 – Irena Jurgielewiczowa – Ten obcy

 źródło: Wikipedia